Yıllarca "Windows'un kendi antivirüsü işe yaramaz" diye düşünüp üçüncü parti programlar kurup durdum. Sonra bir gün, kurduğum ücretsiz antivirüsün bilgisayarı açılışta 40 saniye geciktirdiğini, üstelik sürekli "premium'a geç" penceresi açtığını fark edince yaklaşımımı değiştirdim. Defender'ı düzgün ayarlayıp bir süre öyle kullandım — ve açıkçası geri dönmedim. Aşağıda kendi kurulumumda uyguladığım adımları, karşılaştığım tuhaflıkları ve öğrendiğim küçük numaraları anlatıyorum.
Windows Defender, güncel sistemlerde Microsoft Defender Virüs Koruması adıyla, "Windows Güvenliği" uygulamasının içinde yer alıyor. Yani ayrı bir program indirmenize gerek yok; sistemin içinde zaten duruyor. Sorun genelde şu: Çoğu kişi onu ya farkında olmadan devre dışı bırakmış oluyor ya da varsayılan ayarlarla bırakıp hiç dokunmuyor.
İlk iş, koruma gerçekten çalışıyor mu diye bakmak. Başlat menüsüne "Windows Güvenliği" yazıp uygulamayı açıyorum. Ana ekranda "Virüs ve tehdit koruması" başlığının yanında yeşil bir tik varsa işler yolunda demektir. Sarı ünlem veya kırmızı çarpı görüyorsanız bir şey kapalı kalmış.
Benim başıma gelen klasik senaryo şuydu: Yıllar önce kurduğum bir antivirüsü kaldırmıştım ama kalıntıları Defender'ın devreye girmesini engelliyordu. Windows, sistemde başka bir antivirüs olduğunu sanınca kendi korumasını uykuya alıyor. Çözüm, eski programın üreticisinin yayınladığı temizleme aracını çalıştırmak veya "Uygulamalar ve Özellikler" listesinden kalıntıyı tamamen kaldırmak oldu. Ardından bilgisayarı yeniden başlattığımda Defender kendiliğinden aktifleşti.
Eğer hâlâ açılmıyorsa, Virüs ve tehdit koruması ayarları > Ayarları yönet yolundan "Gerçek zamanlı koruma" düğmesini elle açabilirsiniz. Bu düğme gri ve tıklanamaz durumdaysa, büyük ihtimalle bir grup ilkesi veya kayıt defteri kaydı onu kilitlemiştir — genelde internetten indirilen "optimizasyon" araçlarının marifetidir.
Windows defender ayarları içinde asıl işi yapan dört seçenek var. Ben hepsini açık tutuyorum:
| Ayar | Ne işe yarıyor |
|---|---|
| Gerçek zamanlı koruma | Dosya açıldığı anda tarar, ana savunma hattı budur |
| Bulut tabanlı koruma | Yeni tehditleri imza beklemeden tanır |
| Otomatik örnek gönderimi | Şüpheli dosyayı analize yollar, tanıma hızını artırır |
| Kurcalama koruması | Zararlının Defender'ı kapatmasını engeller |
Özellikle kurcalama korumasını vurgulamak isterim. Bir keresinde bulaşan bir reklam yazılımı, Defender'ı kapatmaya çalıştı ama bu ayar sayesinde başaramadı ve bana bildirim düştü. O bildirim olmasa haftalarca fark etmezdim.
"Denetimli klasör erişimi" özelliği varsayılan olarak kapalı geliyor. Açtığınızda Belgeler, Resimler gibi klasörlere yalnızca güvenilir uygulamalar yazabiliyor. Ben açtım ama uyarayım: Video düzenleme programım ve bir oyun kaydetme aracı ilk gün engellendi. Engellenen uygulamayı listeden "İzin verilen uygulama ekle" ile elle onaylamak gerekiyor. İlk hafta biraz uğraştırıyor, sonrasında sessizleşiyor.
Antivirüs, imza veritabanı eskidiyse süs eşyasıdır. Defender imzalarını Windows Update üzerinden alır ve normalde günde birkaç kez sessizce günceller. Ama bilgisayarı uzun süre kapalı tutmuşsanız veya ölçülü bağlantı (metered connection) kullanıyorsanız güncelleme gecikebiliyor.
Windows Güvenliği > Virüs ve tehdit koruması > Koruma güncelleştirmeleri bölümünde "Güncelleştirmeleri denetle" düğmesi var. Son güncelleme tarihini de burada görüyorsunuz; birkaç günden eskiyse mutlaka tıklayın. İnternet bağlantınız yavaşsa ve güncelleme takılıyorsa, bağlantı tarafındaki sorunları gidermeye yönelik anlattığımız yöntemler burada da işe yarar.
Komut satırını sevenler için kısa yol: Yönetici yetkisiyle açılan bir pencerede MpCmdRun.exe -SignatureUpdate komutu aynı işi saniyeler içinde yapıyor. Ben bunu haftada bir çalıştırdığım küçük bir kısayola bağladım.
Dört tarama türü var ve hepsini farklı amaçla kullanıyorum:
Elle tarama yapmayı unutuyorsanız Görev Zamanlayıcı işinizi görür. Görev Zamanlayıcı Kitaplığı > Microsoft > Windows > Windows Defender yolundaki "Scheduled Scan" görevine çift tıklayıp Tetikleyiciler sekmesinden kendi saatinizi verebil