Geçen hafta bir video projesini render etmeye çalışırken Windows bana o meşhur kırmızı çubuğu gösterdi: C sürücüsünde 900 MB boş alan kalmış. 512 GB'lık bir SSD'de nasıl oluyor bu, diye söylenerek işe koyuldum ve iki saat sonra 87 GB geri kazandım. İşin ilginci, tek bir büyük dosya değildi suçlu; onlarca küçük birikinti, unuttuğum kurulum dosyaları, eski güncelleme yedekleri ve yıllardır açmadığım programlardı. Disk alanı doldu uyarısı aldığınızda ilk tepki genellikle panikle dosya silmek oluyor, ama yanlış şeyi silerseniz sistemi bozabilir ya da geri getirmesi zor bir kaybı göze almış olursunuz.
Aşağıda kendi düzenimi anlatıyorum: neyi nasıl bulduğumu, neyi silmenin güvenli olduğunu, neye asla dokunmadığımı. Sırayla gitmenizi öneririm, çünkü ilk adımlar en az riskli olanlar ve genellikle ihtiyacınız olan alanı zaten oradan çıkarıyorsunuz.
Ben artık hiçbir şeyi silmeden önce bir "harita" çıkarıyorum. Körlemesine Downloads klasörünü boşaltmak bazen 200 MB kazandırıyor, oysa gerçek sorun başka yerde duruyor olabiliyor.
Ayarlar > Sistem > Depolama ekranı, sürücüyü kategorilere ayırıp gösteriyor: uygulamalar, geçici dosyalar, belgeler, diğer. Buradaki en değerli kısım "Geçici dosyalar" satırı. Üzerine tıkladığınızda karşınıza bir onay listesi geliyor. Ben şunları rahatça işaretliyorum:
Kategorilerin ötesine geçmek için bir disk analiz aracı kullanıyorum (WizTree veya WinDirStat gibi). Bunlar sürücüyü tarayıp klasörleri boyutlarına göre sıralıyor, hatta kutucuklarla görselleştiriyor. Benim en çok şaşırdığım keşifler bu araçlarla oldu:
hiberfil.sys dosyası RAM'inizin büyük bölümü kadar yer kaplar. 32 GB RAM'im olduğu için masaüstü makinede hazırda bekletmeyi hiç kullanmıyorum ve komut istemini yönetici olarak açıp powercfg /h off ile kapattım; anında 13 GB. Dizüstünde ise açık bırakıyorum, çünkü işlevi gerçekten işime yarıyor. Sayfa dosyasını (pagefile.sys) tamamen kapatmayı önermiyorum; bellek yetmediğinde uygulamalar çökmeye başlıyor. Bellek konusunda sıkıntınız varsa doğru yaklaşım RAM tüketimini düşürmek, sayfa dosyasını iptal etmek değil.
Temizliğin ikinci yarısı karar vermekle ilgili. Kendime basit bir kural koydum: sistemin yeniden üretebileceği her şey silinebilir, üretemeyeceği hiçbir şey silinemez.
Ayarlar > Uygulamalar listesini boyuta göre sıralayıp aşağı iniyorum. Son kullanma tarihi sütununa da bakın; bir yıldır açılmamış 4 GB'lık bir program artık sizin programınız değil. Kaldırma işlemini mutlaka uygulamanın kendi kaldırıcısıyla yapın, klasörünü elle silmeyin — geride kayıt defteri kalıntıları ve hayalet servisler bırakır. Kaldırdıktan sonra AppData altındaki artık klasörlere de bakıyorum, bazı programlar gigabaytlarca veri bırakıp gidiyor.
| Öğe | Neden dokunmuyorum |
|---|---|
| Windows, Program Files klasörleri | Elle müdahale sistemi açılmaz hale getirebilir |
| pagefile.sys | Bellek taşmasında çökmelere yol açar |
| WinSxS klasörü | Elle silinmez; sadece DISM ile temizlenir |
| Sürücü yedekleri (güncel donanım) | Ekran kartı veya ses kartı sorununda geri dönüş imkânı |
| Tek kopyası olan kişisel dosyalar | Yedeksiz silmek geri dönüşü olmayan kayıptır |