Yeni bir ekran kartı alacağım diye kaç kez sepeti doldurup son anda vazgeçtiğimi sayamam. Sebep hep aynıydı: forumlarda iki kamp var, biri "NVIDIA'nın sürücüleri daha sağlam" diyor, diğeri "AMD aynı paraya çok daha fazla kare veriyor" diye ısrar ediyor. İkisini de farklı bilgisayarlarda uzun süre kullandıktan sonra fark ettim ki doğru cevap "hangisi daha iyi" sorusunda değil, "sen ne yapıyorsun" sorusunda saklı. Aşağıda kendi kurulumlarımda gözlemlediklerimi, bir grafik kartı karşılaştırması yaparken gerçekten bakılması gereken noktalarla birlikte anlatıyorum.
Baştan bir şeyi söyleyeyim: iki markanın da kötü kartı yok. Kötü olan, yanlış sisteme takılmış kart, yetersiz güç kaynağı ve arka planda RAM'i sömüren onlarca program. Kartı takmadan önce bilgisayarın genel durumunu toparlamak, çoğu zaman bir üst model kart almaktan daha fazla kazandırıyor.
Kutu üzerindeki rakamlar hikâyenin yarısı. Ben aynı sistemde önce bir AMD kartla, sonra benzer fiyat bandındaki NVIDIA kartla üç ay geçirdim; farklar hep aynı yerlerde toplandı.
Klasik rasterizasyon dediğimiz, yani ışın izleme kapatılmış haldeki oyun performansında AMD genelde aynı fiyata daha yüksek kare sayısı veriyor. Özellikle 1080p ve 1440p'de bunu net hissettim; grafik ayarlarını yükseltmek için elimde daha fazla pay kalıyordu. NVIDIA ise üst segmentte ve ışın izleme açıldığında öne geçiyor. Yani bütçe orta bandındaysanız ve "kapalı ayarla en yüksek FPS" istiyorsanız AMD tarafına bakmakta haklısınız.
Bir de VRAM meselesi var. AMD kartları aynı fiyat sınıfında sık sık daha fazla bellekle geliyor. Doku kalitesini ultra'ya çekince, modlu oyunlarda ve yüksek çözünürlükte bunun faydasını gördüm; bellek dolduğunda oyun sadece yavaşlamıyor, aniden takılıp donuyor.
NVIDIA'nın DLSS'i ile AMD'nin FSR'ı aynı işi farklı yollarla yapıyor: oyunu daha düşük çözünürlükte işleyip görüntüyü büyütmek. Kendi deneyimimde DLSS, aynı ayar seviyesinde daha temiz bir görüntü verdi; ince teller, çitler ve uzaktaki yazılar daha az titredi. FSR'ın avantajı ise açık olması: eski NVIDIA kartlarımda bile çalıştı, bu da yükseltmeyi erteleyip bir sezon daha idare etmemi sağladı.
Yıllar önce AMD sürücüleri için söylenen kötü şeylerin bugün büyük kısmı geçerli değil. Adrenalin arayüzünü, kayıt alma ve kart başına ayar yapma tarafında NVIDIA'nın panelinden daha derli toplu buldum. Öte yandan yeni çıkan oyunların ilk gününde optimize sürücü konusunda NVIDIA hâlâ biraz daha hızlı davranıyor.
Her iki tarafta da temiz kurulum kritik. Marka değiştirdiğimde eski sürücüyü sadece "kaldır" demekle geçmedim; temiz kaldırma aracı kullandım, mümkünse ilk açılışı güvenli modda yaptım. Bunu atladığım tek seferde mavi ekranla ve rastgele siyah ekran donmalarıyla iki gün uğraştım.
Karar aşamasında yaptığım kontrol listesi şu:
| Kontrol | Neden önemli |
|---|---|
| Güç kaynağı watt ve konnektör | Yetersiz besleme, oyun ortasında kapanma demek |
| Kasa içi uzunluk ve slot sayısı | Yeni kartlar beklediğinizden uzun ve kalın |
| İşlemci dengesi | Zayıf işlemci, güçlü kartı düşük çözünürlükte boğar |
| Hava akışı | Sıcaklık arttıkça kart kendini kısar, FPS düşer |
Kartı taktıktan sonra da beklediğim sıçramayı görmediğim durumlar oldu. Sebep genelde kartta değildi: arka planda çalışan başlangıç programları, dolup taşan sistem diski, tarayıcıda açık duran onlarca sekme. Sistem diskinde alan açmak, RAM tüketimini kısmak ve Windows'u genel olarak toparlamak için sitedeki rehberleri kendi bilgisayarımda uyguladıktan sonra aynı kartla ölçülebilir bir iyileşme aldım. Oyun içi takılmalar bazen internet kaynaklı da olabiliyor; çok oyunculu oyunlarda FPS iyi ama his kötüyse bağlantı tarafına da bakmak gerekiyor.
İkinci elde en çok işe yarayan yöntemim şu oldu: satıcıdan kartı takılı halde göstermesini istemek, sıcaklığı ve fan sesini yüklü haldeyken dinlemek. Madencilikte kullanılmış bir kart mutlaka kötü değil ama termal macunu ve pedleri yenilenmemişse sıcaklıklar hemen kendini gösteriyor. Bir de yeni çıkan seriyi beklemek yerine, bir önceki neslin üst modelini indirimden almak defalarca daha mantıklı çıktı.
Kart seçerken kendime sorduğum tek soru şu: "Bu kartı taktığımda hangi